Rozmawiamy z Urszulą Jaksik, autorką ulubionej przez wiele czytelniczek książki ,,Tańczące żurawie”. We wrześniu ukaże się jej kolejna powieść ,,Sekret Agaty”. To opowieść o miłości, poszukiwaniu własnego miejsca w świecie i rodzinnej tajemnicy. W tle opowiadanej historii pojawiają się ważne tematy, jak samotność, żałoba i cielesność.
Stworzyła Pani postać wspaniałej kobiety. Jaka jest Agata?
Agata urodziła się w tradycyjnej górniczej rodzinie. Role w niej były z góry wyznaczone. Mężczyzna zarabiał i chronił, a kobieta dbała o męża, dzieci i funkcjonowanie domu.
Młoda kobieta mogła opuścić dom rodzinny dopiero po ślubie. Agata wyłamała się z tego schematu. Była najmłodszym dzieckiem, mogła więcej. Wybrała studia, była bardzo zdolna. Niestety, trauma sprawiła, że nie założyła rodziny, poświęciła się pracy zawodowej i opiece nad rodzicami. Nigdy nie opuściła domu rodzinnego. Tajemnice rodzinne, problemy, dramaty nie wychodziły poza drzwi mieszkania. Nawet rodzice nie poznali tajemnicy swoich córek.
Pewnego razu w życiu Agaty pojawiła się Matylda…
Agata miała okazję się zrehabilitować, zmniejszyć poczucie winy, które prześladowało ją przez lata. Chciała wychować Matyldę na odważną, niezależną, ambitną kobietę. W tym czasie życie w Polsce bardzo się zmieniło. Otwarto granice, świat stanął otworem. Rozwinęła się technika, pojawił się Internet i wielkie możliwości. Wspierała pasje i zainteresowania Matyldy, chroniła ją i bardzo dbała o jej rozwój. Z czasem dorastająca dziewczynka inspirowała ją do większej odwagi i spełniania marzeń. Razem zwiedziły kilka krajów, zainteresowała się światem roślin, o którym na początku niewiele wiedziała. Odkrywała ich tajemnice. I wtedy los po raz kolejny zmienił jej życie. Musiała wszystkie siły przeznaczyć na walkę z chorobą, bólem i lękami. Dopóki się dało, utrzymywała swój stan w tajemnicy.
Czy Agata – jako osoba - ma swój pierwowzór w rzeczywistości?
Nie, nie znam takiej konkretnej kobiety, chociaż pewno taką chciałabym być. Moi bohaterowie przychodzą do mnie (nie wiem skąd, dlaczego tacy?) i dopominają się o uwagę. Podsuwają mi też swoje historie i zainteresowania.
A rodzinna klątwa i tytułowy sekret Agaty narodził się w Pani wyobraźni czy też inspirowała się Pani rzeczywistą historią?
Rodzinna klątwa i sekret Agaty to owoc mojej wyobraźni. W tej książce musiałam zgłębić życie oceanów i inteligencję roślin, poznać Szkocję. To dlatego pisanie jest dla mnie takie fascynujące Ciągle się uczę i coś odkrywam. Uwielbiam sekrety, tajemnice i niespodziewane zbiegi okoliczności. Świat jest niesamowity, a my tak niewiele o nim wiemy.
W książce zabiera Pani czytelników do Szkocji. To efekt Pani podróży?
Tak się w moim życiu zdarza, że najpierw piszę o czymś książkę, a dopiero potem poznaję ten kraj i wspaniałych ludzi. Tak było z Islandią, Teneryfą, Szkocją i Japonią (tam mnie jeszcze nie było, ale niespodziewanie poznałam osobę, która pracuje i mieszka w Tokio i pożyczyła mi wspaniałe książki).
No dobrze. Może i jestem taka, jak pokazujesz, stara i brzydka. – mówi Agata do lustra. Starzenie się… ten wątek dotknie czułej struny każdej z czytelniczek?
Sceny przed lustrem są bardzo ważne, ponieważ to tam Agata prowadzi szczere rozmowy z samą sobą. U niej z powodu choroby starzenie się bardzo przyspieszyło. Tylko przed sobą samą może wykrzyczeć swoją niezgodę na przysądzony jej los.
W książce pojawia się ujmujący wątek przyjaźni Agaty z sąsiadami. Ludzka wspólnota…
Życie w takim bloku, w którym mieszkali często pracownicy jednej kopalni czy huty było właśnie taką ludzką wspólnotą. Pamiętam podobne sytuacje panujące w familoku mojej babci. Teraz już nie ma takich więzi sąsiedzkich, to już historia.
Zapamiętałam takie zdanie z książki: Polubiła (Agata) życie na zwolnionych obrotach. Mniej się w nim działo, ale zdecydowanie głębiej. Czy jest ono zgodne z Pani przekonaniem?
Tak, jestem w takim momencie mojego życia, że więcej bym chciała niż mogę. Musiałam ze względu na wiek i zdrowie, bardzo zwolnić, ale jak się osobiście przekonałam, przeżywam świat spokojniej, głębiej i to też jest odkrywcze i fascynujące. Mam w sobie dużą potrzebę ciszy, odkryłam, że tajemnice świata są w niej ukryte. Świat za oknem jest zbyt głośny, szybki i nieuważny. Chaotyczny.
Matylda – druga z głównych bohaterek. Czy mogłaby ją Pani przedstawić?
Matylda to dziewczynka – iskierka. Całą sobą chłonie świat. Ma szerokie zainteresowania, zadaje mnóstwo pytań i ma wielkie szczęście, ponieważ ma przy sobie osobę, która cierpliwie na nie odpowiada. Ciocia Agata stworzyła jej dom bezpieczny, spokojny i pełen miłości.
Matylda dorasta, powoli role w tej rodzinie się odwracają. To Matylda inspiruję ciocię, realizuje jej niespełnione marzenia, ma odwagę, której zabrakło Agacie. Zmieniona sytuacja gospodarcza, polityczna i ekonomiczna otworzyła przed młodymi wiele możliwości. Żyjąc w tak dobrze zorganizowanym domu, zwolniona z codziennych obowiązków, może poświęcać swój czas i energię na nieustanny rozwój, naukę, może rozwijać swoje pasje. Uczy się języków, kończy studia, rozpoczyna pracę w korporacji. Jest pracowita i ambitna, szybko awansuje.
Matylda ma kompas w postaci słów Agaty: ,,Miej otwarty umysł. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić zdanie, wybrać inną drogę. Nie bądź taka jak wszyscy, nie musisz być! Bądź wierna sobie.”
Los również Matyldzie wywraca życie do góry nogami. Bierze udział w egzotycznej wyprawie i przeżywa chwile, które zmieniają jej sposób widzenia świata. Uświadamia sobie, że życie jakie do tej pory prowadziła było marszem wytartą drogą, schematem powielanym przez wielu. Dotknęła tajemnicy, która pozbawiła ją spokoju. To było wielkie wyzwanie. Aby iść tą nową, nieznaną drogą, musiałaby zmienić zawód, wykształcenie, zmienić styl życia, miejsce zamieszkania. Waha się ponieważ w jej życiu dużo się dzieje.
A jednak nowe okoliczności sprawią, że ten krańcowo różny sposób na życie stanie się możliwy. Decyduje się, będąc świadoma ogromnego wysiłku, ryzyka i odwagi. Wierzy w słuszność tej drogi. Odkryła swoją życiową misję.
Czy była Pani, jak Matylda, w sytuacji, której nie dało się logicznie wytłumaczyć?
Pani Magdo, kilka razy w życiu doznałam tzw. niewiarygodnego zbiegu okoliczności, to sprawia, że życie jest takie nieprzewidywalne, niesamowite, fascynujące. Udało mi się zachować tę dziecięcą ciekawość świata. Tyle przede mną do odkrycia, zobaczenia, przeżycia Każdy dzień jest taki cenny, bo coraz mniej ich przede mną.
Ja też patrzę na swoje odbicie w lustrze jak na obcą kobietę. Moje myślenie, przeżywanie ma się ni jak do peselu. Moja wyobraźnia nie ma ograniczeń i żadna sztuczna inteligencja jej nie przebije. Nowe technologie bardzo ułatwiają życie, otwierają wiele drzwi, są dużą szansą dla młodych ludzi, jeżeli tylko chcą.
Znam osobiście osoby, które mając za sobą studia, pracę, właśnie w korporacji, odważyły się na zmianę drogi życiowej, zmianę kraju, miejsca pracy i kierunków studiów. Wiele można robić on- line.
Jak chciałaby Pani zarekomendować książkę ,,Sekret Agaty”?
Oczywiście marzy mi się, by Matylda zainspirowała czytelniczki, by uwierzyły, że mają duży wpływ na swoje życie. Dzisiejszy świat daje wiele możliwości, ale to wymaga odwagi, wiary w siebie i wytrwałości, pracowitości. Każdy z nas jest odpowiedzialny za swoje życie. Los czasami wywraca nam je do góry nogami, nie mamy na to wpływu, ale zawsze można zacząć od nowa, inaczej, po swojemu.
Dziękuję za rozmowę
Magda Kaczyńska