,,Uwięzione serca” – nowość Beaty i Ani Agopsowicz

Wspólnie obmyślałyśmy fabułę, choć trzeba przyznać, że to w dużej mierze Ania jest pomysłodawcą powieści. – mówi Beata Agopsowicz, która wspólnie z córką napisała książkę ,,Uwięzione serca”.

18 czerwca ukaże się Pani kolejna, trzecia książka pod szyldem ,,Szarej Godziny” – ,,Uwięzione serca”. Jej współautorką jest Pani córka Ania Agopsowicz. Dlaczego zaprosiła ją Pani do współpracy?

Wspólna książka to był nasz pomysł. Ania od dawna lubi pisać i naprawdę dobrze jej to wychodzi — ma już na swoim koncie sukcesy w konkursach literackich, więc naturalnie pojawiła się myśl, żeby spróbować razem. Jestem z niej bardzo dumna. Wspólnie obmyślałyśmy fabułę, choć trzeba przyznać, że to w dużej mierze Ania jest pomysłodawcą powieści. Myślę też, że taka praca bardzo buduje naszą relację — daje nam przestrzeń do rozmowy, wymiany myśli i bycia razem w twórczy sposób, którego na co dzień często brakuje.

,,Uwięzione serca” – jak to sformułowanie możemy rozumieć w kontekście książki?

Tytuł „Uwięzione serca” odnosi się do bohaterów, którzy są zamknięci w swoich emocjach i problemach. Natalia i Adam nie potrafią ze sobą rozmawiać, przez lata oddalili się od siebie, a Julia nie radzi sobie z ich rozstaniem i zostaje z tym sama. Nie chce i nie potrafi o tym rozmawiać. Każde z nich jest w pewnym sensie „uwięzione” — w bólu, żalu i braku porozumienia. Dopiero trudne wydarzenia sprawiają, że zaczynają się na siebie otwierać i znowu być razem naprawdę. Dlatego ten tytuł pokazuje nie tylko ich zagubienie, ale też drogę do odbudowania relacji.

Bohaterowie ,,Uwięzionych serc” Natalia i Adam, zaabsorbowani pracą i codziennymi obowiązkami, niepostrzeżenie odsuwają się od siebie…

Z czasem w ich relacji zaczyna brakować rozmowy, bliskości i zwykłej uważności na drugą osobę. W tym wszystkim gubią też własne marzenia i to, co kiedyś było dla nich ważne — nie tylko jako pary, ale też jako jednostek. To pokazuje, jak łatwo w codziennym biegu zgubić to, co naprawdę się liczy i jak niewiele trzeba, żeby między dwojgiem ludzi pojawił się dystans. Dopiero trudne doświadczenie zmusza ich do zatrzymania się i spojrzenia na siebie na nowo, powoli, bez niedomówień i uciekania w obowiązki. I odnajdują też swoje dawne pragnienia…

Pani Beato, pewnie w swojej pracy zawodowej często spotyka Pani takie pary. Rutyna, pośpiech, stres może niszczyć nawet najlepszy związek?

Mam doświadczenie w kilku obszarach — między innymi jako mediator rodzinny — choć dziś na co dzień pracuję jako nauczycielka i to z dziećmi spędzam najwięcej czasu. Mimo to temat relacji jest mi nadal bardzo bliski. I rzeczywiście — rutyna, pośpiech i stres potrafią po cichu, często niezauważalnie dla samych zainteresowanych, podkopywać nawet dobre związki. To nie dzieje się nagle, raczej małymi krokami: brakuje czasu na rozmowę, odkłada się sprawy „na później”, a to „później” często nie nadchodzi. I nagle orientujemy się, że dzieli nas przepaść. Widzę też po młodych ludziach, jak bardzo przeżywają to, co dzieje się w domu. Dlatego myślę, że warto o relacje dbać na bieżąco — zatrzymać się czasem, porozmawiać, być naprawdę obecnym, zanim zrobi się między ludźmi zbyt duży dystans.

Aniu, czy dzieci widzą więcej, niż wydaje się dorosłym? Nieporozumienia są nie do uniknięcia, co więc z punktu widzenia dziecka jest w takiej sytuacji najważniejsze?

Z perspektywy dziecka naprawdę widać więcej, sprzeczki, napięcia, nawet takie drobne „sekrety”, które niby mają zostać między rodzicami. Jako najmłodsza w rodzinie też to zauważam. Myślę jednak, że to w pewnym sensie naturalne, bo w każdej relacji pojawiają się różnice zdań i nieporozumienia.

Z punktu widzenia dziecka najważniejsze jest chyba to, żeby mimo wszystko czuć się bezpiecznie i wiedzieć, że jest się kochanym. Nawet jeśli rodzice się kłócą, ważne jest, żeby rozmawiali też ze sobą spokojnie i dawali dziecku poczucie, że to nie jest jego wina i że dorośli nad tym panują.

Natalia i Adam powoli tracą też bliski kontakt z dorastającą córką, mimo że ją kochają?

Tak, bo sama miłość czasem nie wystarcza, jeśli brakuje czasu i uwagi. Rodzice są zajęci swoimi sprawami i problemami, przez co tracą z Julią codzienny kontakt,rozmowy, zainteresowanie tym, co u niej się dzieje. A dla nastolatka to właśnie ta obecność i bycie wysłuchanym są najważniejsze.

Książkowa Julia coraz bardziej zamyka się w swoim nastoletnim świecie – tak uważa jej ojciec. W jaki sposób udało się Ci wejść w jej buty?

Myślę, że każdy z nas, niezależnie od wieku, przechodzi trudniejsze momenty. Julka trafia właśnie na taki czas, ale dodatkowo spotyka osoby, które zamiast pomóc, ściągają ją w dół. I ona jeszcze bardziej się zamyka i oddala od bliskich. Próbowałam spojrzeć na świat jej oczami i wczuć się w jej zagubienie, emocje oraz potrzebę zrozumienia, których często nie potrafiła wyrazić słowami.

Wreszcie Adam postanawia się wyprowadzić. To wstrząs dla ich córki Julii. Pani Beato, Aniu, co może czuć dziecko w obliczu rozpadającej się rodziny?

A.: Strach i poczucie niestabilności, ale też wrażenie, że nagle traci się grunt pod nogami.

B.: Dla dziecka to przede wszystkim poczucie lęku i zagubienia. Często pojawia się też smutek, złość, a nawet poczucie winy, może mu się wydawać, że jest w jakiś sposób odpowiedzialne za sytuację. Świat, który do tej pory dawał mu poczucie bezpieczeństwa, nagle się rozpada, a dziecko nie zawsze potrafi sobie z tym poradzić ani o tym mówić.

Pani Beato, opowiadając o relacji między rodzicami a dzieckiem, korzystała Pani zapewne ze swoich doświadczeń zawodowych i prywatnych. Czy mogłaby się Pani podzielić z czytelnikami swoimi przemyśleniami?

Pewnie nie powiem nic odkrywczego, jeśli wspomnę o wpływie mediów i telefonów na relacje w rodzinie. To często odciąga uwagę od siebie nawzajem i sprawia, że łatwo „być obok siebie”, a nie „ze sobą”. Nie jestem jednak zwolenniczką walki z tym na siłę czy zabierania telefonów nastolatkom. Dużo skuteczniejsze wydaje mi się działanie w drugą stronę – postawienie na budowanie relacji, czyli proponowanie wspólnego spędzania czasu, robienie rzeczy ciekawych dla obu stron i przede wszystkim rozmowa. Tak zwyczajna, codzienna i regularna. To właśnie rozmowa i obecność drugiej osoby najczęściej najbardziej łączą, nawet jeśli wokół jest dużo “rozpraszaczy”.

Zniknięcie Julii sprawia, że Natalia i Adam jednoczą siły. Miłość do dziecka okazuje się silniejsza niż wzajemne urazy?

Tak, w tej sytuacji wszystko inne schodzi na dalszy plan. Dawne konflikty i żale przestają mieć znaczenie, bo najważniejsze staje się dobro Julii. Miłość do dziecka sprawia, że Natalia i Adam potrafią współpracować mimo trudnych emocji. To wydarzenie zmusza ich też do zatrzymania się i spojrzenia na siebie inaczej. W pewnym sensie „uwalnia” ich z zamknięcia w żalu i milczeniu. Dzięki temu zaczynają znowu ze sobą rozmawiać i przypominają sobie, że kiedyś byli blisko. Nasunął mi się tu cytat Antoine de Saint-Exupéry “Miłość nie polega na tym, aby wzajemnie sobie się przyglądać, lecz aby patrzeć razem w tym samym kierunku”. Natalia i Adam kierują wzrok na córkę i dzięki wtedy mogą na nowo zbudować coś wspólnego.

Wygląda na to, że czasem potrzebne jest jakieś dramatyczne wydarzenie, by niejako ,,uwolnić serce”…

Niestety często tak bywa, że dopiero silny wstrząs zmusza ludzi do zmiany perspektywy. Wcześniej łatwo się mijamy, zamykamy w swoich emocjach i codzienności, a dopiero kryzys sprawia, że zaczynamy naprawdę dostrzegać drugiego człowieka. Wtedy pojawia się szansa, żeby na nowo otworzyć się na siebie i odbudować to, co zostało utracone. I jeszcze trzeba umieć tę szansę wykorzystać…

Aniu, niepokoje, zagubienie, szukanie siebie są częścią dorastania. Jak uważasz, co może ochronić dziecko przed nierozsądnymi wyborami, złym towarzystwem?

Myślę, że każdy powinien uczyć się na własnych błędach. Oczywiście najlepiej byłoby wyciągać wnioski z cudzych doświadczeń, ale w praktyce często dopiero własne pomyłki coś nam naprawdę pokazują.

To, co może chronić, to przede wszystkim bliska relacja z rodzicami albo kimś dorosłym, z kim można szczerze porozmawiać. Jeśli dziecko czuje się wysłuchane i akceptowane, łatwiej mu podejmować lepsze decyzje i nie szukać zrozumienia w niewłaściwym towarzystwie.

W powieści ,,Uwięzione serca” dotykają Panie problemów, które nie są obce wielu rodzinom. Czy książki, takie jak ,,Uwięzione serca”, mogą zmienić czyjeś życie?

Myślę, że tak. Takie książki mogą być dla kogoś ważnym impulsem, takim „światełkiem”, które coś w człowieku poruszy albo skłoni do refleksji. Mogą podpowiedzieć, że pewne rzeczy da się zrobić inaczej, że nie jest się samemu z problemem. Ale sama książka nie zmienia życia. To zawsze zależy od czytelnika — od tego, czy zechce coś w sobie zauważyć i czy podejmie wysiłek, żeby coś zmienić.

Wreszcie… Aniu, czy chce iść Pani w ślady swojej mamy i zająć się pisaniem książek?

Na razie traktuję pisanie jako hobby i coś, co sprawia mi dużą przyjemność. Nie wiem jeszcze, co przyniesie przyszłość, ale chciałabym się dalej w tym rozwijać.

Dziękuję za rozmowę

Magda Kaczyńska